40 ضرب المثل ترکی استانبولی معروف + ترجمه فارسی
در این مقاله مجموعهای از پرکاربردترین ضربالمثلهای ترکی استانبولی با معنی فارسی را گردآوری کردهایم. علاوه بر معرفی ضربالمثلهای معروف، با مفهوم، کاربرد و دستهبندی آنها در موضوعاتی مانند زمان، امید، دوستی، اعتماد، پول و سایر موضوعات پرکاربرد نیز آشنا خواهید شد.
جدول محتوا
- ضربالمثل پرکاربرد ترکی استانبولی با معنی فارسی و کاربرد
- ضربالمثلهای ترکی استانبولی درباره زمان
- ضربالمثلهای ترکی استانبولی درباره امید
- ضربالمثلهای ترکی استانبولی درباره دوستی
- ضربالمثلهای ترکی استانبولی درباره اعتماد
- ضربالمثلهای ترکی استانبولی درباره پول
- جمع بندی ضربالمثلهای ترکی استانبولی
- سوالات متداول ضربالمثلهای ترکی استانبولی
ضربالمثل پرکاربرد ترکی استانبولی با معنی فارسی و کاربرد
| ضربالمثل ترکی استانبولی | معنی و مفهوم فارسی |
|---|---|
| Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır | یک فنجان قهوه ترک، چهل سال ارزش دارد؛ یعنی حتی یک محبت کوچک نیز سالها در خاطر انسان باقی میماند و نباید خوبی دیگران را فراموش کرد. |
| Damlaya damlaya göl olur | قطرهقطره جمع گردد، وانگهی دریا شود؛ با صبر، پشتکار و تلاشهای کوچک اما مداوم میتوان به موفقیتهای بزرگ دست یافت. |
| Denize düşen yılana sarılır | غریق به مار هم چنگ میزند؛ فردی که در شرایط سخت و ناامیدکننده قرار میگیرد، برای نجات خود به هر راهی متوسل میشود. |
| Gülü seven dikenine katlanır | هر که گل را دوست دارد، خار آن را نیز تحمل میکند؛ رسیدن به اهداف ارزشمند بدون تحمل سختیها امکانپذیر نیست. |
| Yalancının mumu yatsıya kadar yanar | دروغ عمر کوتاهی دارد؛ حقیقت دیر یا زود آشکار میشود و هیچ دروغی برای همیشه پنهان نمیماند. |
| Gülme komşuna, gelir başına | به گرفتاری دیگران نخند؛ ممکن است همان اتفاق روزی برای خودت نیز رخ دهد. |
| Ayağını yorganına göre uzat | پایت را به اندازه گلیمت دراز کن؛ متناسب با درآمد و امکانات خود زندگی کن و بیحساب خرج نکن. |
| Dost acı söyler | دوست واقعی حقیقت را میگوید، حتی اگر شنیدن آن تلخ و ناراحتکننده باشد. |
| Anasına bak, kızını al | رفتار و شخصیت فرزند تا حد زیادی تحت تأثیر خانواده و شیوه تربیت اوست. |
| Havlayan köpek ısırmaz | سگی که زیاد پارس میکند، معمولاً گاز نمیگیرد؛ افراد پرادعا اغلب کمتر عمل میکنند. |
| Aşkın gözü karadır | عشق کور است؛ انسان عاشق گاهی عیبها و واقعیتها را نمیبیند. |
| Bir elin nesi var, iki elin sesi var | یک دست صدا ندارد؛ همکاری و همدلی باعث موفقیت و پیشرفت میشود. |
| Yenilen pehlivan güreşe doymaz | شکست پایان راه نیست؛ انسان باید پس از هر شکست دوباره تلاش کند. |
| Gözden ırak, gönülden de ırak olur | از دل برود هر آنکه از دیده برفت؛ دوری طولانی میتواند باعث کمرنگ شدن علاقه شود. |
| Ne ekersen, onu biçersin | هر چه بکاری همان را درو میکنی؛ نتیجه اعمال خوب یا بد به خود انسان بازمیگردد. |
| Köpeğin duası kabul olsa gökten kemik yağardı | اگر آرزوهای بیپایه برآورده میشد، از آسمان استخوان میبارید؛ هر آرزویی عملی و منطقی نیست. |
| Bıçak yarası geçer, dil yarası geçmez | زخم چاقو خوب میشود، اما زخم زبان ممکن است تا سالها در دل انسان باقی بماند. |
| Sormak ayıp değil, bilmemek ayıptır | پرسیدن عیب نیست؛ ندانستن و سؤال نکردن عیب محسوب میشود. |
| Armut piş ağzıma düş | هلو بپر تو گلو؛ انتظار داشتن که بدون زحمت همه چیز آماده شود. |
| Kelin ilacı olsa kendi başına sürer | اگر فردی راهحل همه مشکلات را میدانست، ابتدا مشکل خودش را حل میکرد. |
ضرب المثل ترکی کوتاه
- Az danış, çox iş gör.
کم حرف بزن، زیاد کار کن. - El bir olsa, dağ oynadar.
اتحاد، کوه را هم جابهجا میکند. - Səbir acıdır, meyvəsi şirindir.
صبر تلخ است، اما میوهاش شیرین است. - Dost dar gündə tanınar.
دوست در روز سخت شناخته میشود. - Nə əkərsən, onu biçərsən.
هر چه بکاری، همان را درو میکنی. - Ağıl yaşda deyil, başdadır.
عقل به سن نیست، به فهم است. - Damcı-damcı göl olar.
قطرهقطره، دریاچه میشود. - Yalanın ayağı qısa olar.
دروغ عمر کوتاهی دارد. - Tələsən təndirə düşər.
آدم عجول به دردسر میافتد. - İşləyən dəmir pas tutmaz.
آهنی که کار میکند زنگ نمیزند. - Bir əl ilə səs çıxmaz.
با یک دست صدا نمیآید. - Qonşu qonşunun külünə möhtacdır.
همسایه به همسایه نیازمند است. - Çox bilən çox yanılar.
هر که بیشتر بداند، بیشتر هم ممکن است اشتباه کند. - Ac toyuq yuxuda darı görər.
آدم نیازمند، همیشه آرزوی نیازش را میبیند. - Su axar, yolunu tapar.
آب راه خودش را پیدا میکند. (هر کاری سرانجام راهش را پیدا میکند.)
| ضربالمثل ترکی استانبولی | معنی و مفهوم فارسی |
|---|---|
| Dağ dağa kavuşmaz, insan insana kavuşur | کوه به کوه نمیرسد، اما انسان به انسان میرسد؛ دنیا کوچک است و ممکن است دوباره یکدیگر را ببینیم. |
| İğneyi kendine, çuvaldızı başkasına batır | ابتدا خودت را نقد کن، سپس دیگران را مورد سرزنش قرار بده. |
| Bir ipte iki cambaz oynayamaz | دو نفر با قدرت یا خواستههای مشابه، بهسختی در یک جایگاه کنار هم دوام میآورند. |
| Bir pire için ev yakılmaz | برای یک مشکل کوچک نباید خسارت بزرگی به وجود آورد یا تصمیمی افراطی گرفت. |
| Cahil dostum olacağına, akıllı düşmanım olsun | دشمن دانا بهتر از دوست نادان است؛ زیرا فرد دانا حتی در دشمنی نیز قابل پیشبینیتر است. |
| Can çıkar, huy çıkmaz | جان از بدن بیرون میرود، اما عادت از انسان جدا نمیشود؛ ترک عادت بسیار دشوار است. |
| Çürük iple kuyuya inilmez | با طناب پوسیده نمیتوان وارد چاه شد؛ برای کارهای مهم باید به افراد و ابزار قابل اعتماد تکیه کرد. |
| Denize düşen yılana sarılır | غریق به هر وسیلهای برای نجات خود چنگ میزند، حتی اگر آن وسیله خطرناک باشد. |
| Dil kılıçtan keskindir | زبان از شمشیر برندهتر است؛ زخم سخنان تند و توهینآمیز گاهی از زخم جسمی دردناکتر است. |
| Gülü seven dikenine katlanır | هرکس خواهان گل باشد، باید خار آن را نیز تحمل کند؛ رسیدن به موفقیت بدون سختی ممکن نیست. |
| İp inceldiği yerden kopar | طناب از نازکترین قسمت پاره میشود؛ مشکلات معمولاً از ضعیفترین نقطه آغاز میشوند. |
| Isıracak köpek dişini göstermez | سگی که قصد گاز گرفتن دارد، معمولاً دندانش را نشان نمیدهد؛ افراد خطرناک اغلب بیسروصدا عمل میکنند. |
| Kefenin cebi yoktur | کفن جیب ندارد؛ انسان پس از مرگ هیچیک از داراییهای خود را با خود نمیبرد. |
| Sakla samanı, gelir zamanı | هر چیزی ممکن است روزی به کار بیاید؛ آیندهنگر باش و وسایل مفید را بیدلیل دور نریز. |
| Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer | کسی که یکبار آسیب دیده باشد، در آینده با احتیاط بیشتری رفتار میکند؛ همان «مارگزیده از ریسمان سیاه و سفید میترسد». |
| Kendi düşen ağlamaz | کسی که خودش باعث مشکلش شده است، نباید دیگران را مقصر بداند؛ خودکرده را تدبیر نیست. |
| Keskin sirke küpüne zarar | عصبانیت و تندخویی بیش از همه به خود فرد آسیب میزند. |
| Komşunun tavuğu komşuya kaz görünürmüş | مرغ همسایه غاز است؛ انسان معمولاً داشتههای دیگران را بهتر از داشتههای خود میبیند. |
| İnsan yedisinde ne ise yetmişinde de odur | شخصیت انسان از کودکی شکل میگیرد و تغییر آن در بزرگسالی بسیار دشوار است. |
| Öfkeyle kalkan zararla oturur | کسی که از روی عصبانیت تصمیم بگیرد، معمولاً در پایان متضرر خواهد شد. |
ضربالمثلهای ترکی استانبولی درباره زمان
| ضربالمثل ترکی استانبولی | ترجمه فارسی | مفهوم |
|---|---|---|
| Zaman her şeyin ilacıdır. | زمان درمان همه دردهاست. | این ضربالمثل بیان میکند که بسیاری از غمها، مشکلات و سختیهای زندگی با گذشت زمان کاهش پیدا میکنند یا از بین میروند. |
| Vakit nakittir. | وقت طلاست. (زمان پول است.) | ارزش زمان را یادآوری میکند و تأکید دارد که نباید فرصتها را با اتلاف وقت از دست داد. |
| Bugünün işini yarına bırakma. | کار امروز را به فردا مینداز. | این ضربالمثل افراد را به انجام بهموقع کارها تشویق میکند و درباره عواقب تعلل و اهمالکاری هشدار میدهد. |
ضربالمثلهای ترکی استانبولی درباره امید
| ضربالمثل ترکی استانبولی | ترجمه فارسی | مفهوم |
|---|---|---|
| Çıkmadık candan umut kesilmez. | تا وقتی جان در بدن است، امید وجود دارد. | این ضربالمثل بر اهمیت امیدواری تأکید دارد و میگوید تا زمانی که هنوز فرصت و امکان وجود دارد، نباید ناامید شد. |
| Gün doğmadan neler doğar. | تا صبح نشده، اتفاقهای زیادی ممکن است بیفتد. | این ضربالمثل یادآور میشود که شرایط ممکن است هر لحظه تغییر کند و نباید زود ناامید شد. معادل فارسی آن «امید آخرین چیزی است که از بین میرود» یا «فردا روز دیگری است» است. |
ضربالمثلهای ترکی استانبولی درباره دوستی
| ضربالمثل ترکی استانبولی | ترجمه فارسی | مفهوم |
|---|---|---|
| Bana arkadaşını söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim. | از دوستت بگو تا بگویم که هستی. | این ضربالمثل بر تأثیر دوستان بر شخصیت و رفتار انسان تأکید دارد و نشان میدهد که انتخاب دوستان مناسب اهمیت زیادی دارد. |
| Dost kara günde belli olur. | دوست واقعی در روزهای سخت شناخته میشود. | ارزش دوستی واقعی زمانی مشخص میشود که انسان با مشکلات و سختیهای زندگی روبهرو باشد. |
| Dost acı söyler. | دوست واقعی حقیقت را میگوید، حتی اگر تلخ باشد. | یک دوست واقعی برای خیر و صلاح شما حقیقت را بیان میکند، حتی اگر شنیدن آن خوشایند نباشد. |
ضربالمثلهای ترکی استانبولی درباره اعتماد
| ضربالمثل ترکی استانبولی | ترجمه فارسی | مفهوم |
|---|---|---|
| Güvenme varlığa, düşersin darlığa. | به ثروت اعتماد نکن، ممکن است روزی دچار تنگدستی شوی. | این ضربالمثل یادآور میشود که ثروت همیشگی نیست و نباید تنها به داراییهای امروز تکیه کرد. |
| Güvenme dostuna, saman doldurur postuna. | بیش از حد به دوستت اعتماد نکن؛ ممکن است به تو آسیب بزند. | این ضربالمثل هشدار میدهد که اعتماد باید همراه با شناخت، احتیاط و عقلانیت باشد. |
ضربالمثلهای ترکی استانبولی درباره پول
| ضربالمثل ترکی استانبولی | ترجمه فارسی | مفهوم |
|---|---|---|
| Parayı veren düdüğü çalar. | هر کس هزینه را بپردازد، اختیار کار را هم دارد. | این ضربالمثل به این معناست که فردی که هزینه یک کار را پرداخت میکند، معمولاً حق انتخاب یا تصمیمگیری درباره آن را نیز دارد. |
| Para parayı çeker. | پول، پول میآورد. | این ضربالمثل بیان میکند که داشتن سرمایه، فرصتهای بیشتری برای کسب درآمد و افزایش ثروت ایجاد میکند. |
| Ekmek aslanın ağzında. | نان در دهان شیر است. | این ضربالمثل به سخت بودن کسب روزی و درآمد اشاره دارد و توصیه میکند در مدیریت پول و هزینهها دقت بیشتری داشته باشیم. |
جمع بندی ضربالمثلهای ترکی استانبولی
در این مقاله با پرکاربردترین ضربالمثلهای ترکی استانبولی در موضوعات مختلف مانند زمان، امید، دوستی، اعتماد، پول و دهها ضربالمثل رایج دیگر آشنا شدید. آشنایی با معنی، مفهوم و کاربرد این ضربالمثلها باعث میشود هنگام تماشای فیلم و سریالهای ترکی، مطالعه کتابها یا برقراری ارتباط با افراد بومی، درک عمیقتری از زبان و فرهنگ ترکیه داشته باشید.
بیشتر بخوانید: بیش از ۱۰۰ ضربالمثل فرانسوی پرکاربرد + ترجمه فارسی
سوالات متداول ضربالمثلهای ترکی استانبولی
معروفترین ضربالمثلهای ترکی استانبولی کداماند؟
از معروفترین آنها میتوان به Damlaya damlaya göl olur، Dost acı söyler و Ayağını yorganına göre uzat اشاره کرد.
ضربالمثلهای ترکی آذری با ترکی استانبولی چه تفاوتی دارند؟
بسیاری از آنها ریشه مشترک دارند، اما در تلفظ و برخی واژهها با یکدیگر متفاوت هستند.
ضربالمثلهای ترکی تبریزی چه ویژگیهایی دارند؟
این ضربالمثلها بیشتر برگرفته از فرهنگ، آداب و زندگی روزمره مردم آذربایجان هستند.
ضربالمثلهای ترکی کنایهدار چه کاربردی دارند؟
برای بیان غیرمستقیم انتقاد، نصیحت یا انتقال مفاهیم عمیق در مکالمات روزمره استفاده میشوند.
معروفترین ضربالمثلهای کوتاه ترکی کداماند؟
عباراتی مانند Vakit nakittir (وقت طلاست) و Dost acı söyler (دوست واقعی حقیقت را میگوید) از رایجترین نمونهها هستند.
ضرب المثل ترکی در مورد زن
Arvad evin dirəyidir. زن ستون خانه است.
Yaxşı arvad evi cənnət edər, pis arvad cəhənnəm. زن خوب خانه را بهشت میکند، زن بد آن را جهنم.
Arvadı olanın dərdi də var, sevinci də. کسی که همسر دارد، هم غم دارد و هم شادی.
Ana kimi yar olmaz, Vətən kimi diyar olmaz. مانند مادر یاری نیست و مانند وطن سرزمینی نیست.
Arvad ev yıxar, arvad ev qurar. زن هم میتواند خانه را ویران کند و هم بسازد.
بهترین روش یادگیری ضربالمثلهای ترکی چیست؟
تمرین در مکالمه، تماشای فیلم و سریالهای ترکی و مطالعه مثالهای کاربردی، بهترین روش یادگیری است.
آیا ضربالمثلهای ترکی با معنی فارسی معادل دارند؟
بله، بسیاری از ضربالمثلهای ترکی معادل یا مفهومی نزدیک به ضربالمثلهای فارسی دارند