گرامر do و does و did در انگلیسی + نکات کاربردی و مثال
گرامر Do، Does و Did در انگلیسی
در یادگیری زبان انگلیسی، سه فعل کمکی do، does و did نقش مهمی در ساختار جملهها دارند. این افعال بهویژه در زمان حال ساده و زمان گذشته ساده برای تشکیل جملات سوالی و منفی به کار میروند.
- Do و does مخصوص حال ساده هستند؛ با این تفاوت که does تنها برای سوم شخص مفرد (he, she, it) استفاده میشود، در حالی که do با سایر فاعلها به کار میرود.
- Did شکل گذشته فعل do است و در زمان گذشته ساده، برای تمام فاعلها یکسان استفاده میشود.
در ادامه این مطلب، بهصورت کامل و با مثالهای واضح، کاربرد هر یک از این افعال را بررسی میکنیم تا بتوانید در مکالمه و نوشتار انگلیسی بهدرستی از آنها استفاده کنید.
فهرست مطالب

گرامر Do، Does و Did در زبان انگلیسی
در زبان انگلیسی، افعال do، does و did از افعال کمکی (auxiliary verbs) مهم هستند که در زمان حال ساده و گذشته ساده برای ساخت جملات منفی، سوالی و تاکیدی استفاده میشوند.
- Do و does → زمان حال ساده (Present Simple)
- does فقط برای سوم شخص مفرد (he, she, it)
- do برای سایر ضمایر (I, you, we, they)
- Did → زمان گذشته ساده (Past Simple) برای همه فاعلها
۱. ساخت جملات منفی
برای منفی کردن جمله:
- حال ساده:
do not (don’t)یاdoes not (doesn’t) - گذشته ساده:
did not (didn’t)
مثالها:
- I don’t like coffee. (من قهوه دوست ندارم)
- She doesn’t work here. (او اینجا کار نمیکند)
- They didn’t go to the party. (آنها به مهمانی نرفتند)
۲. ساخت جملات سوالی
ساخت سوالات بله/خیر (Yes/No Questions):
- حال ساده:
doیاdoesدر ابتدای جمله - گذشته ساده:
didدر ابتدای جمله
ساخت سوالات WH (چه کسی، چه چیزی، کجا و …):
- کلمه پرسشی + do/does/did + فاعل + فعل اصلی
مثالها:
- Do you like pizza? (آیا پیتزا دوست داری؟)
- Does she play the piano? (آیا او پیانو مینوازد؟)
- What do you want to eat? (چه میخواهی بخوری؟)
- Did you see the movie? (آیا فیلم را دیدی؟)
۳. ایجاد تاکید
Do، does و did میتوانند برای تاکید بیشتر روی فعل اصلی استفاده شوند. در این حالت، هنگام صحبت، تاکید روی فعل کمکی قرار میگیرد.
مثالها:
- I do want to go! (من واقعاً میخواهم بروم!)
- He did try his best. (او واقعاً تمام تلاشش را کرد.)
۴. استفاده به عنوان فعل اصلی
این افعال به معنای «انجام دادن» نیز به عنوان فعل اصلی در جمله به کار میروند.
مثالها:
- What do you do for a living? (شغل شما چیست؟)
- She does her homework every day. (او هر روز تکالیفش را انجام میدهد.)
۵. نکات مهم گرامر do و does و did در انگلیسی
- Does فقط با سوم شخص مفرد (he, she, it) استفاده میشود.
- Did برای همه فاعلها در گذشته ساده به کار میرود.
- بعد از do، does و did در جملات منفی و سوالی، فعل اصلی به صورت مصدر بدون to میآید.
- در جملات تاکیدی، فعل کمکی قبل از فعل اصلی قرار میگیرد.
بیشتر بخوانید : ضمایر اشاره و صفات اشاره در انگلیسی + مثال ، کاربرد و ویدیو
مقایسه Do و Does در زبان انگلیسی

فعل do یک فعل بیقاعده و پرکاربرد در انگلیسی است که در نقش فعل کمکی و فعل اصلی به کار میرود.
شکل سوم شخص مفرد آن does است و در زمان حال ساده (Present Simple) برای فاعلهای سوم شخص مفرد (he, she, it, this, that) استفاده میشود.
جدول مقایسه Do و Does
| اساس مقایسه | Do | Does |
|---|---|---|
| معنی | فعل حرکتی که معمولاً برای ساخت جملات منفی و سوالی یا به عنوان فعل اصلی استفاده میشود. | شکل سوم شخص مفرد فعل Do که برای he، she، it و اسامی مفرد استفاده میشود. |
| تلفظ | /duː/ | /dʌz/ |
| کاربرد با اسمها | اسامی جمع (teachers, parents, dogs, cats…) | اسامی مفرد (my teacher, the child, my mom…) |
| کاربرد با ضمایر | I, we, you, they, these, those | he, she, it, this, that |
| جملات امری | استفاده میشود (Do your homework! / Don’t open the door!) | استفاده نمیشود |
| مثالها | Do you go to school daily? / I do have a problem with you. | Does she like me? / Riya does homework daily. |
تعریف و کاربرد Does
Does شکل سوم شخص مفرد فعل Do است و تمام نقشهای آن را برای he، she، it و اسامی مفرد انجام میدهد.
کاربردهای مهم Does:
- ساخت پرسشهای حال ساده:
- Does she go out for a walk?
- Does it work properly?
- ساخت جملات منفی:
- Riya doesn’t want to go to Sydney.
- He doesn’t care much about what people think.
- ایجاد تاکید:
- She does work hard.
- Akash does go to coaching every day.
- پرسشهای تاییدی:
- She writes well, doesn’t she?
فعل Do در زبان انگلیسی

فعل do یکی از افعال بیقاعده (Irregular Verbs) و از پرکاربردترین کلمات در زبان انگلیسی است. این فعل میتواند هم به عنوان فعل اصلی و هم به عنوان فعل کمکی استفاده شود و در زمانهای مختلف، شکلهای متفاوتی دارد.
شکلهای فعل Do
| زمان | شکل |
|---|---|
| حال ساده | do (برای همه فاعلها به جز سوم شخص مفرد) / does (برای سوم شخص مفرد: he, she, it) |
| گذشته ساده | did |
| قسمت سوم فعل (Past Participle) | done |
مثالها:
- Will you do a job for me? (آیا کاری برای من انجام میدهی؟)
- I did some shopping this morning. (امروز صبح خرید کردم.)
- Have you done your essay yet? (آیا مقالهات را تمام کردهای؟)
- He usually does his homework in front of the television. (او معمولاً تکالیفش را جلوی تلویزیون انجام میدهد.)
۱. Do به عنوان فعل اصلی (Main Verb)
وقتی do به عنوان فعل اصلی استفاده میشود، معانی و کاربردهای گوناگونی دارد:
الف) انجام یا شرکت در یک فعالیت
برای اشاره به یک فعالیت کلی، بدون توضیح دقیق:
- What have you been doing today? Anything interesting?
- Can I do anything to help?
ب) انجام یا به پایان رساندن یک کار
- I’ve done the washing up. (ظرفها را شستهام.)
- She does the crossword in the newspaper every day.
ج) انجام وظیفه یا تکلیف
- She has a lot of homework to do tonight.
د) پرسیدن درباره شغل یا حرفه
- What does Jackie’s brother do? — He’s an electrician.
هـ) بیان رشته تحصیلی
- What did you do at university? — I did economics.
و) شرکت در فعالیت خاص
- I did a lot of hiking when I was younger.
ز) تولید یا ساختن
- Can you do me a copy of this photo?
ح) تمیز کردن یا مرتب کردن
- The cleaner was doing my room when I came back.
ط) بیان کفایت یا مناسب بودن
- A small one will do. (یکی کوچک کافی است.)
بیشتر بخوانید : اسمهای جمع بیقاعده در زبان انگلیسی + مثال

Do به عنوان فعل کمکی (Auxiliary Verb)
یکی از سه فعل کمکی اصلی در انگلیسی (به همراه be و have) است و در این موارد به کار میرود:
الف) ساخت جملات منفی
- I don’t want to wait for a bus.
- She didn’t send the email yesterday.
ب) ساخت جملات سوالی
- Do you play football?
- Did your mother come from the same place as your father?
ج) تاکید بر فعل اصلی
- I do like your new jacket.
- She does look so tired.
بیشتر بخوانید : کاربرد it در زبان انگلیسی + مثال و جملات ساده
کاربردهای مهم و نمونهها
- ساخت پرسشهای حال ساده:
Do you know him? - ساخت جملات منفی:
They don’t have any right to call the meeting. - ایجاد تاکید:
You do look sad today. - جملات امری:
Do your work. / Don’t open the door. - پرسشهای تاییدی:
I met Shahrukh Khan at the concert, don’t you? - جایگزین برای تکرار فعل:
Suzzane likes apples, and so do you.
تفاوتهای کلیدی Do و Does
- شکل فعل: do برای همه فاعلها به جز سوم شخص مفرد، does برای سوم شخص مفرد.
- کاربرد با اسمها: do با اسامی جمع، does با اسامی مفرد.
- کاربرد با ضمایر: do با I, we, you, they, these, those / does با he, she, it, this, that.
- جملات امری: do میتواند در جملات امری استفاده شود، does استفاده نمیشود.
۵. مثالهای بیشتر
Do:
- You do cook well.
- They do not look great together.
- I do like Virat Kohli.
Does:
- Marina does her exercises early in the morning.
- Harish does not like interference in his work.
- She does the painting with watercolors.

کاربرد Do، Does و Did در زمانهای حال و گذشته ساده
۱. زمان حال ساده (Present Simple): Do و Does
در زبان انگلیسی، do و does افعال کمکی زمان حال ساده هستند.
اگرچه این دو میتوانند نقش فعل اصلی را نیز داشته باشند، اما به عنوان فعل کمکی، چهار کاربرد اصلی دارند:
- منفی کردن فعلهای زمان حال ساده
- ساخت پرسشهای زمان حال ساده
- دادن پاسخ کوتاه به سوالات بله/خیر
- اضافه کردن تاکید به مفهوم جمله
نکته:
- does فقط برای سوم شخص مفرد (he, she, it) استفاده میشود.
- do برای سایر ضمایر (I, you, we, they) به کار میرود.
۱-۱. منفی کردن زمان حال ساده
فرمول:
do / does + not + شکل ساده فعل
don’t / doesn’t + شکل ساده فعل (فرم مخفف)
- I don’t like pizza much.
- She doesn’t want to talk to you.
- They do not wish to see me.
۱-۲. ساخت پرسشهای زمان حال ساده
فرمول:
(کلمه پرسشی) + do / does + فاعل + شکل ساده فعل
- Do you want to come with us?
- Does she work in education?
- Why do you call her every night?
- What does your dad do?
۱-۳. پاسخ کوتاه به سوالات بله/خیر
فرمول:
Yes, pronoun + do / does.
No, pronoun + don’t / doesn’t.
- A: Do you see her often?
B: No, I don’t. - A: Does she play basketball?
B: Yes, she does.
۱-۴. تاکید در جمله
وقتی do یا does قبل از فعل اصلی بیاید، معنای جمله را پررنگتر میکند:
- I do want to spend more time with you.
- She does want to make the relationship work.
۲. زمان گذشته ساده (Past Simple): Did
فعل did شکل گذشتهی do است و همان چهار نقش do و does را در زمان حال ساده، در زمان گذشته ایفا میکند:
- منفی کردن فعلهای گذشته ساده
- ساخت پرسشهای گذشته ساده
- پاسخ کوتاه به سوالات بله/خیر
- ایجاد تاکید
۲-۱. منفی کردن گذشته ساده
فرمول:
did not (didn’t) + شکل ساده فعل
- I didn’t see you yesterday.
- She didn’t send the email.
۲-۲. ساخت پرسشهای گذشته ساده
فرمول:
(کلمه پرسشی) + did + فاعل + شکل ساده فعل
- Did you see him yesterday?
- Did she tell you anything?
- Why did you lie to me?
۲-۳. پاسخ کوتاه به سوالات بله/خیر
فرمول:
Yes, pronoun + did.
No, pronoun + didn’t.
- A: Did you ever love me?
B: Of course, I did. - A: Did she stop by this evening?
B: No, she didn’t.
۲-۴. تاکید در جمله
- You did betray my trust.
- He did lie to me.
۳. Do به عنوان فعل اصلی
وقتی do فعل اصلی باشد، معمولاً به معنی «انجام دادن» است.
- حال ساده: do / does
- گذشته ساده: did
- قسمت سوم فعل: done
مثالها:
- What does your father do? (پدر شما چه کاری انجام میدهد؟)
- I didn’t do it! I swear. (من این کار را نکردم، قسم میخورم.)
- I haven’t done anything wrong. (من کار اشتباهی نکردهام.)

جمعبندی گرامر Do، Does و Did در انگلیسی
در زبان انگلیسی، افعال کمکی do، does و did ابزارهای اصلی برای ساخت جملات منفی، سوالی و تاکیدی در حال ساده و گذشته ساده هستند.
- Do با ضمایر I, you, we, they و اسامی جمع استفاده میشود.
- Does ویژهی سوم شخص مفرد (he, she, it) است.
- Did برای همهی فاعلها در گذشته ساده به کار میرود.
به خاطر داشته باشید که پس از این افعال کمکی، فعل اصلی همیشه به صورت ساده (مصدر بدون to) میآید. یادگیری دقیق این سه فعل به شما کمک میکند جملاتتان را روانتر و دقیقتر بسازید، چه در مکالمه و چه در نوشتار.

سوالات متداول گرامر Do، Does و Did در انگلیسی
Do / Does افعال کمکی برای ساخت سوال و منفی در زمان حال ساده هستند و بعد از آنها فعل اصلی به صورت مصدر بدون to میآید.
Is / Are افعال کمکی to be هستند و برای بیان حالت، ویژگی یا مکان به کار میروند و بعد از آنها اسم، صفت یا فعل ing دار میآید.
مثال:
Do you play football? (آیا فوتبال بازی میکنی؟)
Are you a football player? (آیا فوتبالیست هستی؟)
افعال to be (am, is, are, was, were) برای توصیف وضعیت یا مشخصات استفاده میشوند، در حالی که do و does بیشتر برای انجام کار یا ساخت ساختارهای سوالی/منفی در حال ساده به کار میروند.
Do و Does هر دو در زمان حال ساده استفاده میشوند.
Do با فاعلهای I, you, we, they
Does فقط با فاعل سوم شخص مفرد (he, she, it)
شکل گذشته هر دو، Did است که برای همه فاعلها یکسان است.
بعد از did، فعل اصلی به صورت مصدر بدون to میآید.
Did فعل کمکی زمان گذشته ساده است.
برای سوالی و منفی کردن جملات گذشته استفاده میشود.
میتواند برای تاکید هم به کار برود.
مثال:
Did you visit Paris last year? (آیا سال گذشته به پاریس رفتی؟)
I did finish my homework. (واقعاً تکالیفم را تمام کردم.)
برای کودکان بهتر است با مثالهای ساده و تصاویر آموزش داده شود:
Do برای «من»، «تو»، «ما»، «آنها»
Does برای «او» (he, she, it)
میتوان از فلشکارت و بازیهای سوالسازی استفاده کرد.
Did → زمان گذشته ساده، برای عمل یا کار
Was → فعل to be در گذشته برای توصیف حالت یا مکان (فاعل مفرد)
مثال:
Did you watch the movie? (آیا فیلم را دیدی؟)
She was at the cinema. (او در سینما بود.)