علائم و اصطلاحات ریاضی به انگلیسی + مثال و ویدیو

علائم و اصطلاحات ریاضی به انگلیسی + مثال

ریاضی (Math) یکی از زبان‌های جهانی است که در هر کشوری، با هر زبانی، مفاهیم مشترکی دارد. اما وقتی صحبت از یادگیری ریاضی به زبان انگلیسی می‌شود، آشنایی با اصطلاحات و علامت‌های ریاضی (Math Symbols & Terms) بسیار مهم است.

از حل مسائل ساده‌ی چهار عمل اصلی گرفته تا فهمیدن معادلات و فرمول‌ها در متون انگلیسی، نیاز به دانستن این اصطلاحات داریم. چه دانش‌آموز باشید، چه دانشجو یا حتی معلم زبان، دانستن این واژگان کمک می‌کند مفاهیم را راحت‌تر بیان کنید، بخوانید و درک کنید.

در این مقاله، شما با اصطلاحات مهم ریاضی به انگلیسی آشنا می‌شوید، معنی هر علامت را یاد می‌گیرید و با جملات کاربردی و مثال‌های واقعی، طرز استفاده از آن‌ها را در مکالمه و نوشتار تمرین می‌کنید.

واژگان و مفاهیم پایه در ریاضیات

انگلیسی	فارسی
Number	عدد
Fraction	کسر
Nominator	صورت کسر
Denominator	مخرج کسر
Perimeter	محیط
Area	مساحت
Volume	حجم
Length	طول
Width	عرض
Height	ارتفاع
Hypotenuse	وتر
Axis	محور
Graph	نمودار
Variable	متغیر
Probability	احتمال
Statistics	آمار
Formula	فرمول

علائم پایه‌ای ریاضی به انگلیسی

در جدول زیر، رایج‌ترین علائم ریاضی و نام آن‌ها به انگلیسی همراه با ترجمه فارسی آمده است:

علامت	نام انگلیسی	معنی فارسی
+	plus	جمع
−	minus	منها
×	times / multiplied by	ضرب
÷	divided by	تقسیم
=	equals	مساوی است
≠	not equal to	نامساوی
<	less than	کمتر از
>	greater than	بیشتر از
±	plus or minus	مثبت و منفی

---

چهار عمل اصلی ریاضی به انگلیسی

عبارت انگلیسی	معنی فارسی	مثال انگلیسی	ترجمه فارسی مثال
to add	جمع کردن	Add 5 and 3.	پنج و سه را جمع کن.
to subtract	تفریق کردن	Subtract 4 from 9.	از ۹، ۴ را کم کن.
to multiply	ضرب کردن	Multiply 6 by 2.	شش را در دو ضرب کن.
to divide	تقسیم کردن	Divide 10 by 5.	ده را بر پنج تقسیم کن.

بیشتر بخوانید : آموزش زبان انگلیسی نوجوانان | کلاس زبان ویژه نوجوانان

اصطلاحات مربوط به کسر، درصد و اعشار

اصطلاح انگلیسی	معنی فارسی	مثال انگلیسی	ترجمه فارسی مثال
fraction	کسر	One half (½)	یک دوم
numerator	صورت کسر	In ¾, 3 is the numerator.	در ۳/۴، ۳ صورت است.
denominator	مخرج کسر	In ¾, 4 is the denominator.	در ۳/۴، ۴ مخرج است.
decimal	عدد اعشاری	3.14 is a decimal number.	۳٫۱۴ یک عدد اعشاری است.
percentage	درصد	20% means 20 out of 100.	۲۰٪ یعنی ۲۰ از ۱۰۰.

نمادها و اصطلاحات ریاضی به انگلیسی

فارسی	انگلیسی	توضیح کوتاه
جمع کردن، اضافه کردن	Addition	عمل جمع دو عدد یا بیشتر
تفریق	Subtraction	کم کردن یک عدد از عدد دیگر
ضرب کردن	Multiplication	ضرب دو یا چند عدد
تقسیم کردن	Division	تقسیم یک عدد بر عدد دیگر
تقسیم بر	Divided by	نشان‌دهنده تقسیم در معادله
به علاوه (جمع)	Plus	علامت جمع (+)
منها (کسر)، منفی	Minus	علامت تفریق (-) یا منفی
ضربدر	Times	علامت ضرب (× یا *)
نامساوی اکید	Strict inequality	نابرابری بدون مساوی (مثلاً > یا <)
تساوی، برابری	Equality	برابری دو مقدار
مساوی است با	Equal	مساوی بودن دو مقدار
نامعادله	Inequality	رابطه نابرابری
تناسب، تجانس	Congruence	برابری شکل‌ها، اندازه‌ها در هندسه
بی‌نهایت	Infinity	مقدار بی‌نهایت (∞)
نامساوی، نابرابری	Inequality	رابطه نابرابری
هم ارزی مواد، معادله مواد	Material equivalence	رابطه هم‌ارزی در منطق
استلزام منطقی، استلزام مادی	Material implication	رابطه استلزام در منطق
تتا	Theta	حرف یونانی θ
مجموعه تهی	Empty set	مجموعه بدون عضو (∅)
دلتا (مثلث)	Delta (triangle)	حرف یونانی Δ، معمولاً تغییر یا تفاضل
به ازای هر، برای هر	For all	علامت «برای هر» (∀) در منطق و ریاضی
عدد ثابت پی	Pi constant	عدد ثابت π ≈ 3.14159
انتگرال	Integral	عمل انتگرال‌گیری (∫)
فصل مشترک	Intersection	اشتراک دو مجموعه (∩)
مجموع	Union	اجتماع دو مجموعه (∪)
فاکتوریل	Factorial	ضرب اعداد طبیعی تا عدد موردنظر (n!)
در نتیجه	Therefore	علامت «در نتیجه» (∴)
جذر، ریشه توان دوم	Square root	ریشه دوم عدد (√)
عمود بر	Perpendicular	عمود بودن دو خط
موجود بودن، وجود داشتن	Exists	علامت وجود (∃)
خط	Line	خط مستقیم
پاره خط	Line segment	بخش مشخصی از خط
شعاع (مانند شعاع نور)	Ray	خطی که از یک نقطه شروع شده و ادامه دارد
راست گوشه	Right angle	زاویه ۹۰ درجه
زاویه	Angle	اندازه زاویه
مجموع، حاصل جمع	Summation	علامت جمع (Σ)
آکولاد	Braces (grouping)	{} برای گروه‌بندی
کروشه	Brackets	[] برای گروه‌بندی
پرانتز	Parentheses (grouping)	() برای گروه‌بندی
کوچک‌تر یا مساوی	Less than or equal	≤
بزرگ‌تر یا مساوی	Bigger than or equal	≥
شاخص زیر، زیرنمایه	Index	عدد یا حرف کوچک پایین یک نماد
درصد	Percent	درصد (%)
سیگما	Sigma	حرف یونانی Σ، علامت مجموع
احتمال	Probability function	تابع احتمال
تابع	Function of	نمایش تابع
حد	Limit	حد یک تابع یا دنباله
اشتراک	Intersection	اشتراک دو مجموعه
ممیز	Decimal point	نقطه جداکننده اعداد اعشاری
قدر مطلق	Absolute value	مقدار مطلق عدد (
انحراف از معیار	Standard deviation	معیار پراکندگی داده‌ها
سینوس	Sine	تابع سینوس (sin)
کسینوس	Cosine	تابع کسینوس (cos)
تانژانت	Tangent	تابع تانژانت (tan)
کتانژانت	Cotangent	تابع کتانژانت (cot)

اشکال هندسی به انگلیسی با معنی

در جدول زیر، پرکاربردترین اشکال هندسی همراه با معادل فارسی آن‌ها آمده است:

انگلیسی	فارسی
Straight line	خط مستقیم
Perpendicular	عمود
Curve	منحنی
Arc	قوس
Circle	دایره
Radius	شعاع
Diameter	قطر
Section	بخش / مقطع
Square	مربع
Rectangle	مستطیل
Diagonal	مورب
Triangle	مثلث
Oval	بیضی
Diamond	لوزی
Pentagon	پنج‌ضلعی
Hexagon	شش‌ضلعی
Octagon	هشت‌ضلعی
Polygon	چندضلعی
Sphere	کره
Cube	مکعب
Cylinder	استوانه
Pyramid	هرم
Cone	مخروط
Parallel lines	خطوط موازی
Center	مرکز
A half (1/2)	نیم / یک دوم
A quarter (1/4)	ربع / یک چهارم
Whole	کل

---

🟢 جملات ساده برای تمرین اشکال هندسی

برای درک بهتر این واژگان، چند مثال ساده با ترجمه فارسی ارائه شده است:

• Draw a straight line across the page.
  یک خط مستقیم روی صفحه بکشید.
• He drew a line in a smooth curve.
  او خطی با یک منحنی نرم کشید.
• Draw a circle with a diameter of 6 cm.
  دایره‌ای با قطر ۶ سانتی‌متر رسم کنید.
• A diagonal line at 30 degrees.
  یک خط مورب با زاویه ۳۰ درجه.
• Fold the paper to make a cone.
  کاغذ را تا بزن تا شکل مخروط شود.

بیشتر بخوانید : مقاطع تحصیلی و مدرک‌های تحصیلی به انگلیسی | از ابتدایی تا دانشگاه

---

نام انواع خط‌های هندسی به انگلیسی

انگلیسی	فارسی
Straight	خط صاف
Curved	خط منحنی
Vertical	خط عمودی
Horizontal	خط افقی
Diagonal	خط مورب
Parallel lines	خطوط موازی
Dotted	خط چین / نقطه‌چین
Wavy	خط موج‌دار
Zigzag	خط زیگزاگ

---

🧮 جملات کاربردی ریاضی به انگلیسی

• Two plus two equals four.
  دو به‌علاوه دو می‌شود چهار.
• Six divided by two is three.
  شش تقسیم بر دو می‌شود سه.
• The cube root of 27 is 3.
  جذر مکعب ۲۷، عدد ۳ است.
• What is the area of a rectangle?
  مساحت یک مستطیل چقدر است؟
• Area = length × width
  مساحت = طول × عرض
• Fifty percent of 8000 dollars is 4000 dollars.
  ۵۰٪ از ۸۰۰۰ دلار برابر با ۴۰۰۰ دلار است.

اصلی‌ترین علامت‌های ریاضی به انگلیسی

علامت	نام انگلیسی	معنی فارسی
+	Plus	به‌علاوه (جمع)
-	Minus	منها (تفریق) یا علامت منفی
×	Times / Multiply	ضرب
÷	Divided by / Divide	تقسیم
=	Equals	مساوی است با
≠	Not equal	نامساوی
<	Less than	کمتر از
>	Greater than	بیشتر از
≤	Less than or equal to	کمتر یا مساوی
≥	Greater than or equal to	بیشتر یا مساوی
%	Percent	درصد
√	Square root	ریشه دوم (جذر)
∛	Cube root	ریشه سوم (جذر مکعب)
^	Power / Exponentiation	توان (مثلاً x^2 یعنی x به توان ۲)
±	Plus or minus	به‌علاوه یا منها
∑	Sigma / Summation	نماد جمع (مجموع)
∞	Infinity	بی‌نهایت
∈	Element of	عضوِ (مثلاً x ∈ A یعنی x عضو مجموعه A)
∉	Not element of	عضو نبودن
∅	Empty set	مجموعه تهی
∩	Intersection	اشتراک
∪	Union	اجتماع
⇒	Implies	نتیجه می‌دهد، دلالت دارد بر
∴	Therefore	بنابراین
`	x	`
π	Pi	عدد پی (تقریباً 3.14)
θ	Theta	تتا (زاویه در مثلثات)

---

🧮 علائم پرکاربرد در جبر و حسابان

علامت	نام انگلیسی	معنی فارسی
f(x)	Function of x	تابع بر حسب x
lim	Limit	حد
∫	Integral	انتگرال
d/dx	Derivative	مشتق‌گیری نسبت به x
Δ	Delta	تغییرات (دلتا)
≈	Approximately	تقریباً برابر
≅	Congruent	هم‌نهشت (در هندسه)

---

🎯 جملات نمونه با علائم ریاضی

1. 3 + 5 = 8
   Three plus five equals eight.
   (سه به‌علاوه پنج مساوی هشت است.)
2. 10 − 4 = 6
   Ten minus four is six.
   (ده منهای چهار می‌شود شش.)
3. 6 × 7 = 42
   Six times seven equals forty-two.
   (شش ضربدر هفت مساوی است با چهل‌ودو.)
4. 20 ÷ 4 = 5
   Twenty divided by four is five.
   (بیست تقسیم بر چهار مساوی پنج است.)

بیشتر بخوانید : لغات و اصطلاحات ترید و ارز دیجیتال به انگلیسی

جدول عبارات ترکیبی ریاضی (Compound Math Phrases)

عبارت ترکیبی انگلیسی	تلفظ انگلیسی	مثال انگلیسی	ترجمه فارسی جمله
Linear equation	/ˈlɪniər ɪˈkweɪʒən/	Solve the linear equation 2x + 3 = 7.	معادله خطی ۲x + 3 = 7 را حل کنید.
Quadratic equation	/kwɒˈdrætɪk ɪˈkweɪʒən/	The quadratic equation x² – 4x + 4 = 0 has two equal roots.	معادله درجه دوم x² – 4x + 4 = 0 دارای دو ریشه مساوی است.
Geometric sequence	/ʤiːəˈmɛtrɪk ˈsiːkwəns/	A geometric sequence has a constant ratio between terms.	دنباله هندسی نسبت ثابتی بین جملات دارد.
Arithmetic sequence	/ˌærɪθˈmɛtɪk ˈsiːkwəns/	The arithmetic sequence 2, 4, 6 is increasing by 2 each time.	دنباله حسابی ۲، ۴، ۶ هر بار به میزان ۲ افزایش می‌یابد.
Exponential function	/ˌɛkspəˈnɛnʃəl ˈfʌŋkʃən/	Exponential functions grow faster than polynomial functions.	توابع نمایی سریع‌تر از توابع چندجمله‌ای رشد می‌کنند.
Logarithmic function	/ˌlɒɡəˈrɪðmɪk ˈfʌŋkʃən/	Logarithmic functions are the inverse of exponential functions.	توابع لگاریتمی معکوس توابع نمایی هستند.
Vector space	/ˈvɛktər speɪs/	A vector space consists of vectors that can be added together.	فضای برداری شامل بردارهایی است که می‌توانند با هم جمع شوند.
Matrix multiplication	/ˈmeɪtrɪks ˌmʌltɪplɪˈkeɪʃən/	Matrix multiplication is not commutative.	ضرب ماتریس‌ها جابجایی‌پذیر نیست.
Probability distribution	/ˌprɒbəˈbɪlɪti ˌdɪstrɪˈbjuːʃən/	Probability distributions show the likelihood of outcomes.	توزیع احتمال، احتمال وقوع نتایج را نشان می‌دهد.
Differential equation	/ˌdɪfəˈrɛnʃəl ɪˈkweɪʒən/	Solving differential equations is crucial in physics.	حل معادلات دیفرانسیل در فیزیک بسیار مهم است.

---

جمع، تفریق، ضرب و تقسیم به انگلیسی

1. تفریق (Subtraction)

فرمول:
عدد اول + minus + عدد دوم + equals + حاصل تفریق

مثال‌ها:

• Four minus four equals zero.
  (۴ منهای ۴ مساوی صفر است.)
• Thirty minus ten equals twenty.
  (۳۰ منهای ۱۰ مساوی ۲۰ است.)

---

2. جمع کردن (Addition)

فرمول:
عدد اول + plus + عدد دوم + equals + حاصل جمع

مثال‌ها:

• Two plus two equals four.
  (۲ به علاوه ۲ مساوی ۴ است.)
• Ten plus five equals fifteen.
  (۱۰ به علاوه ۵ مساوی ۱۵ است.)

---

3. ضرب (Multiplication)

کلمات رایج: multiply, times, multiplied by

مثال‌ها:

• If you multiply two by eight, you get sixteen.
  (اگر دو را ضربدر هشت کنی، شانزده می‌شود.)
• Five times eight equals forty.
  (پنج ضربدر هشت می‌شود چهل.)
• Five multiplied by three equals fifteen.
  (پنج ضربدر سه مساوی پانزده است.)

---

4. تقسیم (Division)

عبارات رایج: divided by, divide … by, goes into, divide into

مثال‌ها:

• Thirty-two divided by four equals eight.
  (۳۲ تقسیم بر ۴ مساوی ۸ است.)
• If you divide twenty-seven by three, you get nine.
  (اگر ۲۷ را بر ۳ تقسیم کنی، ۹ می‌شود.)
• Three goes into twenty-four eight times.
  (۳ در ۲۴ هشت بار وجود دارد.)
• If you divide thirty-two into four, you get eight.
  (اگر ۳۲ را بر ۴ تقسیم کنی، ۸ می‌شود.)

نمونه جملات با کاربرد کلمات و نمادهای ریاضی

1. If we add four and five, what will you have?
   اگر چهار و پنج را با هم جمع کنیم، چه عددی خواهیم داشت؟
2. Seven plus five will be twelve.
   هفت به‌علاوه پنج مساوی دوازده است.
3. Six divided by one is six.
   شش تقسیم بر یک می‌شود شش.
4. Thirteen plus nine is twenty-two.
   سیزده به‌علاوه نه می‌شود بیست و دو.
5. What is the cube root of twenty-seven?
   جذر مکعب عدد بیست و هفت چیست؟
6. The cube root of twenty-seven would be three.
   جذر مکعب بیست و هفت، عدد سه است.
7. Tell me the circumference formula.
   فرمول محاسبه محیط دایره را به من بگو.
8. It would be the diameter multiplied by the Pi constant.
   محیط دایره مساوی قطر ضربدر عدد پی است.
9. What is the area of a rectangle?
   مساحت مستطیل چقدر است؟
10. The rectangle area is the length multiplied by the width.
    مساحت مستطیل برابر است با طول ضربدر عرض.
11. Twelve minus ten equals two.
    دوازده منهای ده مساوی دو است.
12. You are not allowed to use a calculator during the math exam.
    در امتحان ریاضی اجازه استفاده از ماشین‌حساب را ندارید.
13. Calculate 50 percent of 8000 dollars.
    پنجاه درصد از ۸۰۰۰ دلار را حساب کن.
14. Eighty percent of 1000 dollars equals 800 dollars.
    هشتاد درصد از ۱۰۰۰ دلار مساوی ۸۰۰ دلار است.
15. What is the mean of seven, nine and ten?
    میانگین اعداد ۷، ۹ و ۱۰ چقدر است؟
16. The mean of seven, nine and ten is eight and a half.
    میانگین ۷، ۹ و ۱۰ مساوی هشت و نیم است.
17. How did you calculate it?
    چطور آن را محاسبه کردی؟
18. I added 7, 9 and 10. Then I divided the number by 3.
    من ۷، ۹ و ۱۰ را جمع کردم، سپس عدد را بر ۳ تقسیم کردم.
19. Name three geometric solids.
    سه حجم هندسی را نام ببر.
20. Sphere, cone and cube are three geometric solids.
    کره، مخروط و مکعب سه حجم هندسی هستند.
21. Is number 6 a prime number?
    آیا عدد ۶ عدد اول است؟
22. Find the volume of a cube with a side of five centimeters.
    حجم مکعبی با ضلع پنج سانتی‌متر را پیدا کن.

بیشتر بخوانید : مکالمه انگلیسی در مورد مدرسه و کلاس

اصطلاحات ریاضی در زبان محاوره‌ای انگلیسی

---

1. Do the math

• جمله: If you work 10 hours at $15 an hour, do the math – it adds up quickly!
• ترجمه: اگر ۱۰ ساعت با نرخ ساعتی ۱۵ دلار کار کنی، خودت حساب کن – سریع جمعش زیاد می‌شه!
• کاربرد: یعنی “خودت حساب کن”، یا “واضحه، نیازی به توضیح نداره”.

---

2. It doesn’t add up

• جمله: His story doesn’t add up – something is wrong.
• ترجمه: داستانش جور درنمیاد – یه چیزی مشکل داره.
• کاربرد: وقتی اطلاعات یا وقایع منطقی نیستند یا مشکوک به نظر می‌رسند.

---

3. A calculated decision

• جمله: She made a calculated decision to leave the company.
• ترجمه: او با دقت و حساب‌شده تصمیم گرفت شرکت را ترک کند.
• کاربرد: تصمیمی منطقی و آگاهانه، نه احساسی.

---

4. By the numbers

• جمله: He did everything by the numbers, but it still didn’t work.
• ترجمه: او همه کارها را طبق برنامه و قوانین انجام داد، ولی باز هم نتیجه نداد.
• کاربرد: به‌معنای “طبق برنامه”، “مطابق مراحل مشخص و دقیق”.

---

5. A zero-sum game

• جمله: Negotiating with them is a zero-sum game – if they win, we lose.
• ترجمه: مذاکره با آن‌ها یک بازی جمع صفر است – اگر آن‌ها ببرند، ما می‌بازیم.
• کاربرد: وضعیتی که سود یک طرف دقیقاً برابر با ضرر طرف مقابل است.

---

6. The odds are against us

• جمله: We can try, but the odds are against us.
• ترجمه: می‌تونیم امتحان کنیم، ولی احتمال موفقیت پایین است.
• کاربرد: بیان احتمال پایین برای موفقیت در کاری.

---

7. Off the charts

• جمله: Her energy level is off the charts today!
• ترجمه: سطح انرژی‌اش امروز خیلی بالاست!
• کاربرد: فراتر از حد نرمال یا مورد انتظار – خیلی زیاد یا عالی.

---

8. Figure it out

• جمله: Don’t worry, I’ll figure it out.
• ترجمه: نگران نباش، خودم حلش می‌کنم.
• کاربرد: به‌معنای “فهمیدن” یا “پیدا کردن راه‌حل”.

---

9. Crunch the numbers

• جمله: We need to crunch the numbers before making a decision.
• ترجمه: باید قبل از تصمیم‌گیری، محاسبات لازم رو انجام بدیم.
• کاربرد: انجام محاسبات دقیق، مخصوصاً در مسائل مالی یا آماری.

---

10. Sum it up / In sum

• جمله: To sum it up, we need more time and more budget.
• ترجمه: خلاصه اینکه، ما به زمان و بودجه بیشتری نیاز داریم.
• کاربرد: برای خلاصه‌سازی مطالب استفاده می‌شود.

جمع‌بندی علائم و اصطلاحات ریاضی به انگلیسی

در این مقاله، با مهم‌ترین علائم و اصطلاحات ریاضی به زبان انگلیسی آشنا شدیم؛ از چهار عمل اصلی مانند جمع (addition)، تفریق (subtraction)، ضرب (multiplication) و تقسیم (division) گرفته تا مفاهیم پیشرفته‌تری مانند معادلات خطی (linear equations)، توابع نمایی (exponential functions)، فضای برداری (vector space) و انتگرال (integral).

همچنین نمادهای رایج ریاضی مانند:

• + (plus)
• - (minus)
• × (times)
• ÷ (divided by)
• √ (square root)
• ∑ (summation)
• ∫ (integral)
• ∞ (infinity)
• = (equals)

را یاد گرفتیم و دیدیم که چطور می‌توان از این علائم در جملات انگلیسی روزمره و علمی استفاده کرد. مثال‌های مختلفی بررسی شد که به درک بهتر کاربرد اصطلاحات ریاضی در زبان انگلیسی کمک می‌کنند.

یادگیری این اصطلاحات نه تنها برای دانش‌آموزان و معلمان زبان انگلیسی مفید است، بلکه برای کسانی که قصد ادامه تحصیل در کشورهای انگلیسی‌زبان یا مطالعه متون علمی دارند نیز ضروری و کاربردی است.

سوالات متداول علائم و اصطلاحات ریاضی به انگلیسی